De magie van het onverharde pad

2 November 2015

Oktober was dit jaar voor het eerst 'de maand van het onverharde pad'. Met termen als 'zandpadgarantie' en 'trage tochten' maakt onder andere Rob Wolfs mooie routes over voornamelijk onverharde paden.

Wandelbelang

We weten dat een grote groep wandelaars hecht aan het wandelen over onverharde paden. Het zijn voornamelijk de mensen die op pad gaan voor de beleving. Het pad zelf is ook onderdeel van die beleving. Door het gras op een dijkkruin, over een bladerdek op het zand in een herfstbos, over een oud smal uitgesleten kerkepaadje of dwars door het boerenland.

Verharding

Een veel gehoorde misvatting is dat een verhard pad ook altijd voor alle wandelaars een verbetering betekent. Soms is dat zo; voor wandelaars die voor prestatie en afstanden gaan. Maar met een drang tot 'fietspadisering' verdwijnen soms complete onverharde cultuurhistorische verbindingen. Als er een verhard pad ligt, comfortabel glad gestreken, breed genoeg om aan wandelaars en fietsers tegelijk ruimte te geven, verdwijnt een deel van die beleving.

Magie

En eigenlijk snap ik het ook wel. Heel rationeel bezien loopt een onverhard pad niet altijd comfortabel; kuilen, ongelijke elementen, lang gras en blubber kunnen strikt genomen ook heel hinderlijk zijn. Aan de 'begaanbaarheid' van onverharde paden zit natuurlijk ook een grens. Maar de essentie zit natuurlijk in de magie, de magie van het onverhard wandelen. Niet de ratio, maar de beleving voert de boventoon bij dit type wandelaar.

En dat is ook wat we als belangenbehartiger bij Wandelnet ook over willen brengen, ter behoud van het onverharde pad voor de wandelaars die daar belang aan hechten. Overigens ook een belangrijke missie van de Vereniging TeVoet. Volgend jaar oktober weer de maand van het onverharde pad?

Ankie

Reacties op deze blog:

Inloggen of registreren (gratis) is nodig om een reactie of bericht te kunnen plaatsen.
  1. ElvO

    Erg mooi gezegd Rob Wolfs. Ik sluit me hier van harte bij aan.

  2. C.M.Louwerse

    Pad door Saeftinghe.

    Op 19 september 2015 is de variant Grenslandpad ingewandeld met een wandeling o.a. over een laarzenpad door een gedeelte van het grootste brakwaterschor van Europa.
    Het had de gehele week daarvoor veel geregend en de wandeling werd daardoor meer een avontuur van glibberen en glijden.
    Door elkaars handen en armen te gebruiken werd dit gedeelte van de wandeling een tocht met een intense beleving.
    Niet iedereen kwam zonder modder aan de kleding thuis, maar het werd een fantastische ervaring genoemd.
    Zo zeer zelfs, dat een bestuurder van wandelnet een oproep deed richting de werkers op het kantoor van wandelnet: wat andere wandelaars ook wensen van dit pad, laat er nooit iets aan veranderen.

    De nieuwe kaarten en de routebeschrijving zijn m.i.v. 2 november te downloaden van www.wandelnet.nl/nieuwe-variant-grenslandpad-zeeuws-vlaanderen

    Chris Louwerse, padcoördinator Grenslandpad (Zeeuwse deel)

  3. AvanDijk

    De lokroep van het onverharde pad

    Laat ik beginnen met een citaat van mijn grote wandelvoorganger Jacobus Craandijk: “Als voetgangers kiezen wij de meest gebaande paden niet en den naasten weg hebben wij niet noodig.” Schreef de wandelende dominee in 1882. En dat is nu, anno 2015, natuurlijk nog steeds zo. Wandelen is misschien wel per definitie omlopen. Ik geniet van het onderweg zijn, van de natuur en het landschap, van de rust en de traagheid. Dat is ook de lokroep van het onverharde pad.

    Wanneer ik over een grasdijk of zandweg wandel, ben ik onderdeel van het landschap. Ik voel me veilig en comfortabel. De ondergrond is zacht. De demping is goed voor mijn voeten. Ik heb minder snel last van blaren. De beleving van mijn omgeving is intens. Ik word niet gestoord door andere verkeersdeelnemers, zoals fietsers en auto’s.

    Het onverharde pad is integraal onderdeel van de natuur. In tegenstelling tot asfalt of beton dat ik ervaar als
    kunstmatig of zelfs vijandig element. Exclusiviteit voor de wandelaar is misschien nog wel belangrijker dan een onverhard pad in de fysieke betekenis van het woord. Daar valt het nodige over te steggelen. Wanneer precies is een pad verhard, halfverhard of onverhard? Geldt een brede grasberm naast een fietspad of een weg als onverhard of niet? Het gebruik van percentages maakt het er ook al niet
    eenvoudiger op.

    Maar wat doet het er eigenlijk toe? Het mooie kerkenpad bij Oosterbeek langs de uiterwaarden bijvoorbeeld is een verhard klinkerpaadje, maar alleen toegankelijk voor
    wandelaars. Voor mij valt het onder de categorie ‘onverhard’. Net als het asfaltvoetpad over de duinen langs de kust, maar wel exclusief voor wandelaars. Niet letterlijk, maar als metafoor. Zelfs verhard kan onverhard zijn.
    Onverharde paden zijn oude paden. Ze vertellen een
    verhaal over de geschiedenis van het landschap, over de ruimtelijke ordening, over de infrastructuur en natuurlijk over de mensen die er gebruik van maken.

    En dat maakt ze zo waardevol. Waard om beschermd te worden. Want de laatste decennia - zeker in de periode van
    de ruilverkavelingen - zijn in Nederland veel onverharde paden en wegen van de kaart geveegd. Gelukkig komen er tegenwoordig mondjesmaat weer nieuwe onverharde boerenlandpaden, ommetjes en klompenpaden voor
    in de plaats.

    Het onverharde pad lokt mij het landschap in. Als in een schilderij van B.C. Koekkoek. Weg van de herrie, weg van de stress, weg van de drukte, weg van het verkeer, weg van de lelijkheid. Genieten van de rust en stilte, de eenzaamheid, het trage tempo van de wandelaar. Daarom maak ik wandelroutes die zoveel mogelijk over onverharde of halfverharde paden gaan. Graspaden, zandpaden, grindpaden en puinpaden zijn garantie voor de kwaliteit van mijn Trage Tochten.

    Rob Wolfs.

Steun ons