Gastblog: ruimte voor wandelaars

1 September 2015

Deze week klim ik niet zelf in de pen voor mijn blog, maar geef ik de ruimte aan onze vrijwilliger Erik Kool. Een èchte wandelaar, padcoördinator van het Graafschapspad en bovendien beleidsvrijwilliger voor de Omgevingswet. Dit jaar is hij bijzonder actief in het kader van het Jaar van de Ruimte waar hij onderstaande weblog voor schreef:

Ruimte voor wandelaars

Onlangs kreeg ik het boek ‘De ruimtelijke metamorfose van Nederland 1988 – 2015’ onder ogen. Een waardevolle beschouwing over wat ons (ruim) 25 jaar ruimtelijke ordening gebracht heeft en of dat dankzij of ondanks de Vierde Nota RO was.
Ruimte voor fietsers en voetgangers


De afbeelding van een Postbus51-advertentie die de planninghorizon van de Vierde Nota aangeeft, prikkelde mij  als vrijwilliger van Wandelnet. Met name omdat bij de vraag ‘Is er nog ruimte voor de weggebruikers van 2015?’ fietsers als weggebruikers zijn afgebeeld.

Je kunt je inderdaad afvragen of aan de langzaam verkeersdeelnemers – fietsers en voetgangers – evenveel aandacht en ruimte is geschonken in het ruimtelijk beleid en de uitvoering daarvan als aan de snellere vervoerswijzen. Ondanks kritiek op de vaak stroperige besluitvorming is er immers veel geïnvesteerd in snelwegen, spitsstroken, tunnels en railinfrastructuur (HSL en Betuweroute).

Nederland is qua infrastructuur onherkenbaar veranderd. Vaak helaas ten koste van de langzaam verkeersdeelnemers. Goede voornemens waren er wel. Een van de Planologische Kernbeslissingen in de VINEX luidde: ‘Bij de aanleg van nieuwe infrastructuur wordt gestreefd naar minimalisatie van barrièrewerking en versnippering’. Daar hebben vooral  natuurgebieden van geprofiteerd, waarbij de doorsneden terreinen door middel van ecoducten weer verenigd zijn. Op deze wijze zijn ook veel in het verleden gecreëerde barrières geslecht.

Maar de nieuwe infrastructuur houdt in veel gevallen geen of onvoldoende rekening met wegen en paden voor langzaam verkeer die worden doorsneden. Rondwegen om steden en dorpen snijden vaak de woonwijken af van het omringende gebied, waardoor het voor bewoners moeilijker of oninteressanter wordt om vanaf hun voordeur een ommetje te maken dat (ook) door het buitengebied voert. Terwijl we om redenen van gezondheid juist mensen willen verleiden tot bewegen!


Lange afstandswandelpaden


Nieuwe infrastructuur doorkruist soms wegen en paden van grote cultuurhistorische waarde. Paden, die vaak onderdeel zijn van het netwerk van LAW’s, lange afstandswandelpaden. Dat is in Nederland zo’n 10.000 km groot. In de gids ‘Historische wegen’ beschrijft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de waarde van onze historische infrastructuur, ‘een collectief netwerk met een enorme tijdsdiepte’. Dat langzaam verkeersnetwerk wordt op veel plaatsen doorsneden door infrastructuur voor auto en trein. Om veiligheidsredenen kan zo’n kruising niet altijd gelijkvloers zijn, maar tunnels en bruggen zijn duur. Het mag echter niet zo zijn, dat dan maar een paar (historische) paden worden gebundeld tot één ongelijkvloerse kruising. Als je als wandelaar een twee kilometer verder gelegen viaduct moet gebruiken, betekent dat een uur (2 x 2 km)  omlopen, gedeeltelijk langs een autoweg. De lol van zo’n wandeling is dan snel voorbij.

Door de toegenomen verkeersintensiteit staan ook bestaande kruisingen tussen autowegen en langzaam verkeerswegen onder druk. Het wordt voor wandelaars en fietsers steeds moeilijker om over te steken. Door aangescherpte eisen van Prorail, waarbij overwegen worden gesloten, wordt het zelfs op sommige plaatsen onmogelijk gemaakt om het spoor over te steken. Wandelnet heeft bij de rechter het openhouden van een spoorwegovergang in een historisch kerkenpad moeten afdwingen.

Gezond bewegen


In dit Jaar van de Ruimte kijken we vooruit. Wat zijn de ruimtelijke opgaven van Nederland, waar moeten we aandacht aan besteden? Ik denk dat de vraag van de Vierde Nota  ‘Is er nog ruimte voor de weggebruikers van ….?’ nog steeds actueel is. Met name dan toegespitst op fietsers en voetgangers. Laten we zorgen dat de ruimtelijke inrichting van ons land gezond bewegen stimuleert, de cultuurhistorische waarde van bestaande paden en wegen respecteert en een verdere versnippering van het landschap voorkomt!

Ir. Erik Kool,
beleidsvrijwilliger Wandelnet

Dankjewel

Dankjewel Erik, voor je inspirerende verhaal. Maar ook voor al die uren die je als vrijwilliger voor Wandelnet inzet. Ik ben heel trots op mensen zoals jij en ook op de 'resultaten' die we in de afgelopen jaren samen hebben geboekt.

Ankie

Reacties op deze blog:

Inloggen of registreren (gratis) is nodig om een reactie of bericht te kunnen plaatsen.

Er zijn nog geen forumberichten over dit onderwerp.

Steun ons