Het broedseizoen vraagt soms om aanpassingen
De lente komt eraan. En daarmee ook het voortplantingsseizoen van vogels en andere dieren. Voor wandelaars is het belangrijk om rekening te houden met dieren in deze periode. Meestal wordt de periode tussen 15 maart en 15 juli aangehouden. Maar er is ook een algemene regel dat volgens de zorgplicht nesten, eieren en broedende vogels tijdens het broeden niet mogen worden verstoord. Wandelaars kunnen voor verstoring zorgen en daarom worden uit voorzorg sommige wandelpaden in de broedtijd afgesloten of gelden andere maatregelen. En dat vraagt soms wat aanpassing door de wandelaar.

Moeder ree met jong © Gerard de Hoog
Kraamvisite
Wandelaars zijn vaak te gast in de terreinen van natuurbeherende organisaties. Deze organisaties hebben de taak om de natuur te beschermen, dus willen zij ook broedende vogels en andere dieren die jongen krijgen, de bescherming bieden die zij nodig hebben tijdens het broedseizoen. Wandelaars zijn dan dus eigenlijk op kraamvisite in de natuur en moeten zich daarvan bewust zijn. Natuurorganisaties willen dat vogels en andere dieren ongestoord hun belangrijke werk kunnen afmaken, en nemen soms bepaalde maatregelen zoals het afsluiten van sommige paden, het instellen van tijdelijke omleidingen of een aanlijnplicht of verbod voor honden.

Jonge vogeltjes, zoals een Kleine plevier, zijn kwetsbaar © Gerard de Hoog
De looptijd van het broedseizoen verschilt per soort en varieert per jaar, afhankelijk van de weersomstandigheden. Vogelsoorten zoals de blauwe reiger, aalscholver en bosuil beginnen al in februari te broeden en bepaalde (zang)vogels broeden nog in augustus. Vandaar dat een gebied kan afwijken van de algemene broedperiode. Komen er vogels voor die later broeden, dan duurt in dat gebied de broedtijd ook langer. Er kunnen vogels zijn die een tweede of zelfs derde legsel hebben, maar ze beginnen soms ook opnieuw als een eerste legsel om een of andere reden is mislukt en raken dan dus verder in de tijd. Nesten en eieren zijn gedurende de hele broedperiode wettelijk beschermd, vanaf het eerste takje tot het uitvliegen van het laatste jong.
Afgesloten paden en omleidingen
Vooral in open gebieden kan een enkele wandelaar al een grote verstorende invloed hebben. Weidevogels zien je vanaf het nest al van verre aankomen en vliegen dan van het nest af waardoor de eieren kunnen afkoelen of gepakt kunnen worden door bijvoorbeeld een zwarte kraai of een meeuw die wel een eitje lust.

Een waakzame kievit © Gerard de Hoog
Een enkele wandelaar bovenop een dijk kan ervoor zorgen dat een hele kolonie broedende kustvogels opvliegt. Behalve dat dit de dieren veel energie kost, blijven de eieren en/of jongen dan onbeschermd liggen. Vandaar dat in dergelijke kwetsbare gebieden soms paden worden afgesloten of omgeleid. Bepaalde wandelingen gaan dwars door belangrijke broedgebieden en hebben geen mogelijkheid tot tijdelijke omleiding. In dat geval is de hele route in het broedseizoen afgesloten.

Een groep kustvogels © Gerard de Hoog
Honden
Met name loslopende honden zijn een groot gevaar. Vooral als een hond op een nest afrent. De broedende vogel verlaat het nest en komt vaak ook niet meer terug. De eieren wordt niet meer uitgebroed of het al geboren jonge kroost komt om van de honger.
In de periode van half mei tot juli worden reekalfjes geboren. Ze liggen de eerste weken verborgen in het gras, stil en geurloos, om niet op te vallen voor roofdieren. Moederreeën laten hun jongen urenlang alleen terwijl ze zelf voedsel zoeken. Ze keren af en toe terug om het jong (of soms de jongen) te zogen. Wordt een kalfje opgespoord door een hond, dan heeft het geen enkele kans om te vluchten en kan worden doodgebeten. Bovendien kan de geur van de hond ertoe leiden dat de moeder het jong verstoot.
Respect
Maar ook de wandelaar zelf moet gepaste afstand houden. Respecteer dat er tijdelijke afsluitingen zijn in de voortplantingsperiode. Kijk vooraf of de wandeling die je wilt gaan maken wel mogelijk is in het broedseizoen en als er een omleiding staat aangegeven, gebruik die dan ook. Blijf op de paden en ga niet op zoek naar nesten of jonge dieren. Je kunt onbedoeld een broedende vogel verjagen of een nest vertrappen wat op de grond ligt, bijvoorbeeld in een graspolletje. Mocht je tijdens een wandeling een reekalf aantreffen, laat het dan liggen. De moeder zoekt haar jong altijd weer op.
Door dieren rust te gunnen en de gebiedsregels te volgen, hebben kuikens veel meer kans te overleven, worden reekalfjes niet verlaten door hun moeder en kunnen de jonge dassen en vossen ongestoord spelen bij hun burcht.

Houd je hond aan de lijn en blijf op de paden © Wandelnet
Wil je toch live genieten van het wel en wee van broedende vogels? Of het kroost in het nest gevoerd zien worden door de ouders? Dat kan heel goed, thuis op de bank zelfs! Vogelbescherming plaatst elk voorjaar camera's bij nesten van broedende vogels. Via Beleef de lente kun je op de hoogte blijven van o.a. broedende steenuilen, kieviten, ooievaars en zelfs zeearenden.
Geniet van het voorjaar!