_{Foto: Markeringen: de wit-rode pijlen wijzen de weg, ga dus niet langs het wit-rode kruis © Ernst Koningsveld}

Vrijwilligers in hart en nieren

Door samen te wandelen maak ik niet alleen kennis met hen, maar vooral ook met wat het inhoudt om veldmedewerker te zijn. Begin deze eeuw woonden Wil en Hans in Alphen aan den Rijn en waren ze zes jaar veldmedewerker voor het Marskramerpad, het stuk van Rijnsaterwoude tot Leiderdorp. Een wandeling in de buurt van Amerongen leidde ertoe dat ze verhuisden naar Leersum. Op die wandeling zagen ze een huis dat te koop stond, en zoals mensen dat wel eens doen, zei Hans spontaan: “Hé, fijn plekje, zullen we daar dan maar gaan wonen?” Het zaadje voor de verhuiswens naar de Utrechtse Heuvelrug was gezaaid, in grond die was voorbewerkt door een reis van 4½ maand wandelen in Frankrijk. Daarvan terug vonden ze de randstad te vol en te druk. Het werd uiteindelijk een huis in Leersum. Afgelopen zomer werden ze benaderd met de vraag of ze bereid waren veldmedewerker te worden voor het stuk van het Trekvogelpad van NIVON van Doorn naar Amerongen. En ze zeiden van harte ja. Wil en Hans volgden, net als nieuwe veldmedewerkers, de cursus ‘markeren & routebeschrijven’ gegeven door vrijwilligers van Wandelnet; maar voor hen was het bijscholing.


_{Foto: Wil poetst een markeringsplaatje op de Rijndijk © Ernst Koningsveld}

Wat doet een veldmedewerker?

Ten minste twee keer per jaar het traject in beide wandelrichtingen controleren of de markeringen in orde zijn. Zijn die bijvoorbeeld niet overgroeid, verkleurd, verdwenen, of zijn er palen waar ze op zitten omgevallen? De manco’s die dan worden aangetroffen, worden hersteld, opgelost. Daarnaast gaan ze ook naar aanleiding van meldingen op pad; dan vraagt de padcoördinator, in dit geval Bert Bonestroo van NIVON, hen in het veld te gaan kijken. Ook zijn ze alert op wijzigingen die het tracé kunnen verstoren, zoals wegafzettingen e.d. In hun gebied speelt bijvoorbeeld dat hele stukken bos nog steeds niet toegankelijk zijn na de valwind van 18 juni 2021; die veroorzaakte enorme bosschade op de Utrechtse Heuvelrug. Zo nodig overleggen ze samen met de padcoördinator met terreineigenaren of beheerders wat er moet gebeuren. 

De praktijk van het veldwerk

Op onze wandeling zijn de eerste markeringen die we tegenkomen helemaal in orde. Op de Rijndijk moet Wil even poetsen om de wit-rode pijl weer schoon te maken. Verderop stellen Hans en zij vast dat er een plaatje ontbreekt. Bij landgoed Zuylestein ligt een uit de grond getrokken routepaal op het bord waarmee het landgoed zijn waren uit de moestuin aanprijst. Wil en Hans hadden al eerder vastgesteld dat de paal weer in de grond gezet moest worden; dat is dus nog niet gebeurd. Als veldmedewerkers mogen zij geen palen van derden terugplaatsen; zoiets wordt dus genoteerd en aan Bert als NIVON-padcoördinator doorgegeven. Later zullen ze controleren of de paal daadwerkelijk is teruggeplaatst. 

_{Foto: De situatie van de omgevallen markeringspaal wordt op de foto vastgelegd © Ernst Koningsveld}

Met de hulp van heel veel veldmedewerkers (en andere vrijwilligers) kunnen wandelaars zonder zoeken hun weg vinden door onze prachtige landschappen.