Minder versnippering en redelijke vergoedingen nodig

Om het agrarisch cultuurlandschap toegankelijker te maken voor wandelaars, kennen een aantal provincies regelingen. Agrariërs die hieraan meewerken, krijgen een vergoeding voor het openstellen en beheren van een pad over hun land. Het meeste geld komt van provincies, maar ook gemeenten, waterschappen en bedrijven financieren soms aanleg, beheer en onderhoud.

Het onderzoek van Wandelnet laat een grote versnippering aan afspraken en subsidieregelingen zien. Uit veertig interviews, gehouden onder boeren, particuliere landeigenaren, provinciale organisaties en andere betrokkenen, komen verbeteringsvoorstellen naar voren. De grondhouding onder veel agrariërs is positief. Zij willen graag een maatschappelijke taak vervullen, zoals wandelen stimuleren. Maar veel vergoedingen zijn sinds 2021 niet verhoogd en het in stand houden van paden wordt dus voor agrariërs steeds minder interessant.

Jeroen van Noort, manager Routebureau Utrecht:

“Wij willen inwoners mogelijkheden bieden om in of bij buitengebieden te kunnen bewegen en ontspannen vanuit hun eigen voordeur. Boerenlandpaden zijn heel belangrijk voor onze wandelnetwerken. Voor behoud en uitbreiding van routes zijn goede, eenduidige afspraken nodig over openstelling, toegankelijkheid en beheer.”

Zorg langdurig voor zekerheid

Vertrouwen en betrokkenheid is cruciaal, toont het onderzoek aan. Wanneer bewoners zelf initiatief voor een ommetje nemen en gaan praten met boeren en gemeente, wordt het draagvlak groter. Problemen met honden, factor één waarom agrariërs geen wandelaars willen, kunnen op vele manieren worden aangepakt, al zullen ze niet helemaal verdwijnen.

 Andere voorstellen zijn onder meer:

• Zorg voor langdurige zekerheid met een contractduur van minimaal twintig jaar of kortere contractduur met stilzwijgende verlenging;
• Koppel pad-subsidies aan andere initiatieven die voor boeren interessant zijn. Benut grond die boeren aanhouden in verband met hun mestquotum maar niet gebruiken;
• Stel vaste aanspreekpunten in met goede info over risico`s en aansprakelijkheid. Bied betrokkenen hulp en ondersteuning;
• Combineer land openstellen met tegelijk landschap verfraaien. Denk aan routes over schaduwrijke akkerranden. Dat maakt wandelaars en veel agrariërs blij.

Tactiek, geduld en vooral passie

Bindert Kloosterman, namens Wandelnet padcoördinator Groot-Frieslandpad en belangenbehartiger Boerenlandpaden Fryslân:

“In 2018 legden we voor de statenverkiezingen de focus op één onderwerp: een regeling voor boerenlandpaden. De Christen Unie legde de relatie met kerkenpaden en de nieuwe provinciebestuurders namen ons voorstel over. Na jarenlange voorbereiding bleef financiering uit, helaas. In 2025 ontstond, verrassend, extra investeringsruimte. Dankzij een nieuwe aangenomen motie in Provinciale Staten verwacht ik in juni het besluit dat de regeling wordt ingevoerd. Hoera! Om wat te bereiken heb je naast focus, vooral passie, geduld en tactiek nodig. Probeer bijvoorbeeld een wethouder zover te krijgen dat die met jou een gerichte wandeling doet. Dat helpt enorm, merkten we onlangs in de gemeente Ooststellingwerf”. 

Snel meer duidelijkheid nodig

Er moet snel meer duidelijkheid en inzet komen over de toekomst van regelingen die wandelen in agrarisch cultuurlandschap stimuleren. Niet alleen op provinciaal- , maar vooral ook op nationaal niveau. Bestaande paden verdwijnen misschien terwijl juist de behoefte aan méér en aantrekkelijker toeneemt. Daarover gaat het Wandelnet Webinar op 18 mei. Meld je hier aan.

Verrassingen bij gastvrije boeren

Zelf loop ik graag over boerenpaden. Je loopt lekker en geniet van het landschap, maar ziet ook hoe interessant agrarische bedrijven zijn. Je komt over boerenerven en ontmoet regelmatig verrassende gastvrijheid. Het smaakt naar meer.