_{Rolvennen gevoed door kwelwater van het hoger gelegen terras in Nationaal Park De Meinweg © Ernst Koningsveld}

Nationale Parken

Nationale Parken zijn gebieden in Nederland die typerend zijn voor ons land. Ze worden beschermd vanwege hun belang voor natuur, landschap en recreatie. Het eerste Nederlandse nationale park stamt uit 1930. Inmiddels zijn 21 gebieden als Nationaal Park aangewezen. De gebieden zijn voor het grootste deel in handen van terreinbeherende natuurorganisaties als Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten en de Provinciale Landschappen. Maar in alle parken beheren ook particuliere eigenaren, gemeenten, waterschappen en het Ministerie van Defensie delen van de parken.

_{Eikenstobben, honderden jaren oud, met veel uitlopers ontstaan door hakhoutbeheer © Ernst Koningsveld}

Nationaal Park De Meinweg

De Meinweg ligt ten oosten van Roermond en vormt als Nationaal Park een relatief klein deel van de Limburgse Maasterrassen. Dit gebied herbergt ook andere kostbare natuurgebieden, zoals het stroomdal van de Roer en de Swalm, kwelwatergebieden langs de terrasranden en de Maasuiterwaarden. De Meinweg is aan drie kanten omsloten door Duitsland en omvat ongeveer 1800 hectare. Het bestaat vrijwel helemaal uit Natura 2000 gebieden en sluit aan op Duitse Natura 2000 gebieden. De naam ‘Meinweg’ komt van het Keltische woord ‘gemeyne’ dat gemeenschappelijk betekent. Veertien omliggende dorpen omvatten dit gemeenschappelijk grondbezit, waarbij bewoners samen gebruik mochten maken van de bossen en heide voor het grazen van vee en houtsprokkelen. Ook werd er op plaatsen veen gestoken. In vele ijstijden in het verre verleden werd het land opgestuwd tot 80 meter hoogte. Breuken in de ondergrond en de eroderende werking van de Rijn en Maas en afzettingen van grind en zand vormden samen de huidige terrassen en beekdalen. De vegetatie bestaat vooral uit oude boskernen van eiken en berken, uitgestrekte heidevelden en aanplant van naaldhout. Rond de vele vennen, poelen en beekjes is het een gebied met unieke soorten reptielen, amfibieën en insecten. De Rode Beek, die de grens vormt met Duitsland, is de schoonste beek van Nederland.

_{Math de Ponti aan de voet van het Hoogterras bij het Elfenmeertje © Ernst Koningsveld}

Het Koninklijk Natuurhistorisch Genootschap in Limburg

Het Koninklijk Natuurhistorisch Genootschap Limburg zet zich in voor een groter gebied dan De Meinweg. De Maasheggen en NP De Grote Peel, en ook andere natuurgebieden in Limburg, vormen het aandachtsgebied van deze organisatie, die grotendeels met vrijwilligers werkt. Samen met Stichting Koekeloere doen ze onderzoek naar de natuur, bouwen kennis op en adviseren zo beheerders en overheden. Math de Ponti is bioloog en dat blijkt op onze wandeling: hij vertelt veel over de natuur en de geschiedenis van het landschap. Steeds weer wijst hij op bomen, planten en diersporen. Heel kenmerkend in het gebied zijn de eikenstobben: door eiken te ‘kortwieken’ lopen ze met meerdere stammen uit, tot wel meer dan vijftien. Veel van die stobben zijn honderden jaren oud. In de natte lagergelegen gebieden groeit berkenbroekbos; die bomen blijven klein. Langs de waterpartijen groeit gagel, dat in plaatselijk bier als ingrediënt werd gebruikt in plaats van hop. We zien het zeldzame moeraswolfsklauw en dopheide. Een buizerd en een raaf vliegen over en een snip vliegt op. In het gebied leven vele wilde zwijnen, adders en gladde slangen.

Onze wandeling

We lopen vanaf wandelparkeerplaats De Meinweg bij Herkenbosch eerst langs de ‘IJzeren Rijn’, de voormalige spoorlijn tussen de haven van Antwerpen en het Duitse Ruhrgebied. Dan volgen we de verharde Meinweg naar de Rolvennen en over het grenspad langs de Bosbeek en het Commisepad verder diep De Meinweg in. Onze route volgt een flink stuk het Maas-Niederrheinpad (SP10, etappe 15 met geel-rood aangegeven). De zo kenmerkende ‘beken en breuken’ en het terrassenlandschap komen op deze route heel goed in beeld. Het gaat op en neer, niet echt steil, maar de wandelaar merkt de hoogteverschillen voortdurend. Het landschap is afwisselend; geen grote verschillen, maar als je erop let zie je dat de ondergrond en vochtomstandigheden tot variatie in vegetatie leiden. Op de parkeerplaats staan borden met duidelijke beschrijvingen van de wandelingen. De wandelparkeerplaats is met een half uurtje wandelen ook per OV te bereiken: vanaf station Roermond naar bushalte Herkenbosch Meinweg.

_{Een restant van de spoorweg ‘IJzeren Rijn’ © Ernst Koningsveld}

Ook op een grijze winterdag als vandaag zie je volop hoe mooi dit landschap is. En wat een rust; we kwamen vrijwel niemand tegen en geluid van de bewoonde wereld of industrie is er absoluut niet. Een schitterend gebied om in te wandelen!

Bekijk OV-stapper De MeinwegBekijk Maas-Niederrheinpad etappe 15

Meer lezen: De Midden-Limburgse Maasterrassen, Land van Beken en Breuken