Naar de rechter voor heropening wandelpaden
Soms sluiten particulieren paden onterecht af. Na veel mislukte overlegpogingen beginnen wandelorganisaties dan een juridische procedure. Met steeds vaker succes, tot aan de Raad van State toe. Actueel is de kwestie Hoge Dijk, Aalsmeer.
Foto: Hoge hekken blokkeren wandelpad op de Hoge Dijk © Werkgroep Hoge Dijk Open
Tjokvolle rechtszaal
Het is dinsdag 13 januari 2026, een koude winterochtend. In de Rechtbank Amsterdam is de zittingszaal te klein. Hier dient een zaak van Wandelnet, TeVoet vereniging van wandelaars en de werkgroep ‘Hoge Dijk Open’. Zij eisen dat de gemeente Aalsmeer optreedt en een afgesloten wandelpad weer toegankelijk maakt. Veel bewoners zijn aanwezig om steun te betuigen. De kwestie speelt al jaren. Praten, voorstellen uitwerken, handhavingsverzoeken doen, beroepschrift schrijven: geen resultaat. Daarom helaas deze gang naar de rechter.
Samen optrekken steeds belangrijker
Wandelnet staat vaak sterk bij ongeoorloofde sluitingen van paden door particuliere eigenaren. De recente jurisprudentie laat dat zien, zo heeft Peter Oosterling, belangenbehartiger van Wandelnet en jurist bestuursrecht, onlangs op een rij gezet. Samen optrekken met bewoners en lokale werkgroepen is belangrijk. Zij hebben lokale kennis, maar worden juridisch zelden aangemerkt als ‘belanghebbend’. Zonder deskundigheid van Wandelnet en TeVoet kunnen zij de gang naar de rechter niet succesvol maken.
Pelgrimspad werd hier ook fietspad
De Hoge Dijk in Aalsmeer is onderdeel van het Pelgrimspad. En een populair ommetje in een omgeving vol bedrijfsgebouwen, verdergaande verstening en verharding.
Jeroen Jacobse van TeVoet vereniging van wandelaars: “Onverharde paden zijn belangrijk voor fijn kunnen wandelen. Je krijgt een primair contact van buiten zijn, je voelt aan je voeten wat voor weer het is en welk jaargetijde je meemaakt. In deze regio is het aanbod van looproutes beperkt, zeker onverharde mogelijkheden. Het graspad Hoge Dijk is voor wandelaars een natuurlijke uitvalsroute vanuit Amsterdam naar het Groene Hart en verbindt met de geschiedenis van het landschap. Een aantal jaren geleden voerde het Hoogheemraadschap van Rijnland een dijkversterking uit. Het pad werd half-verhard gemaakt”.
Los de problemen op
Na de dijkversterking werd het pad toegankelijker en verschenen ongewenste bezoekers, zoals snelle fietsers. Gevolg: criminaliteit en overlast door nachtelijke vissers. Aanwonende particuliere grondeigenaren waren deze overlast zat en blokkeerden vervolgens de dijk. Volgens de gemeente gaat het om particulier eigendom waarover zij niets te zeggen heeft.
De wandelorganisaties stellen dat de Hoge Dijk openbaar is volgens de Wegenwet. De problemen zijn oplosbaar. Zet bijvoorbeeld hekken dwars op het pad en installeer opstaphekjes zodat de route ontoegankelijker wordt. Of sluit het pad `s avonds af.
Jan Boomhouwer, Werkgroep Hoge Dijk Open: “De Hoge Dijk heeft een belangrijke functie als aantrekkelijk ommetje voor veel inwoners van Aalsmeer. In deze omgeving hebben wij al een schrale keuze. We willen deze vertrouwde route terug. De problemen zijn ontstaan door ongewenste nachtelijke bezoekers, niet door gewone wandelaars. De gemeente moet ervoor zorgen dat hier weer een veilig, aantrekkelijk pad komt voor wandelaars en omwonenden. Bijvoorbeeld door alleen openstelling bij daglicht”.
Wakker voor de wandelaar
Sommige gemeenten maken looproutes nog steeds ver ondergeschikt aan andere belangen. Ze moeten worden wakker gemaakt. Wandelaars hebben ook rechten net als autorijders of fietsers. Ambtenaren, wethouders en straks nieuwe gemeenteraden: handhaaf de openbaarheid van onmisbare wandelpaden.
