_{Ankie van Dijk verwelkomt de deelnemers © Ernst Koningsveld}

Welkom door Ankie van Dijk

In haar welkomstwoord benadrukte Ankie dat deze dag vooral wordt georganiseerd om gezamenlijk geïnspireerd te raken door inbreng van sprekers die iets nieuws te vertellen hebben en door elkaar. Tijdens een inventarisatie onder de deelnemers bleek dat, ondanks een treinstoring bij Zwolle, bijna alle provincies vertegenwoordigd waren.

_{Deelnemers aan de Inspiratiedag © Ernst Koningsveld}

Grote Routepaden

Grote Routepaden heeft in Vlaanderen de langeafstandswandel- en fietsroutes onder haar hoede. Jan Verbeure en Dirk van Braeckel maakten duidelijk dat ze dit op een zeer systematische wijze doen, met als hoofdactiviteiten de ontwikkeling en onderhoud van langeafstandswandelroutes, wandelaars op weg helpen met gidsen en het kwartaalmagazine ‘Op Weg’, het verbinden van vrijwilligers en stakeholders en de belangenbehartiging. Nog meer dan bij Wandelnet is men in Vlaanderen echter afhankelijk van vrijwilligers: Grote Routepaden heeft slechts drie betaalde krachten. De financiering is zeer beperkt gedekt met een overheidsbijdrage en komt verder uit lidmaatschapsgelden en verkoop van gidsen.

De ontwikkeling van wandelroutes en de kwaliteitsbewaking gebeurt vooral door vrijwilligers in de Padencommissie. Hierin wordt gewerkt met heldere kwaliteitsprocedures, minimumcriteria en streefwaarden voor routes en etappes. Deze gaan onder meer in op de verhouding verhard/onverhard, het lopen langs een drukke weg of intensieve bebouwing en de variatie in de route. Een specifiek voorbeeld hiervan is de oversteek over 4 rijstroken, in fraai Vlaams het ‘Dwarsen van 4-vaksbanen’, welke ontoelaatbaar is als er geen verkeerslichten of zebrapaden aanwezig zijn. Nieuwe routes komen enkel in aanmerking als deze aan alle criteria voldoen. Bij bestaande routes geldt dat, als dit niet het geval is, er alternatieven komen of dat het voortbestaan van de route ter discussie wordt gesteld.

Bekijk de website van Grote Routepaden

_{V.l.n.r. Ankie van Dijk, Steven Clays, Dirk van Braeckel en Jan Verbeure © Ernst Koningsveld}

Trage Wegen

De vereniging ‘Trage Wegen’ richt zich op de infrastructuur van in het bijzonder het niet-gemotoriseerde verkeer, zo licht Steven Clays, al 22 jaar de inhoudelijk coördinator, toe. België heeft geen geschiedenis van ruilverkavelingen, wat resulteert in een zeer dicht net van traditionele paden en wegen die vermeld staan in de Atlas van Buurtwegen. Dat het in België anders geregeld is, blijkt ook uit de afsluitingsprocedure rond paden: waar in Nederland belanghebbenden afsluiting proberen te voorkomen, moet in België juist de eigenaar het recht tot afsluiting aantonen. In 2019 kwam er een Decreet Gemeentewegen over o.a. de waarde van trage wegen en inmiddels hebben 22 gemeenten een beleidskader rond trage wegen. De organisatie haakte slim in op het decreet door tegen een serieus inschrijfgeld cursussen aan nieuwe gemeenteraadsleden aan te bieden. Ook geven ze officiële adviezen tegen commerciële tarieven, waarbij ze vanwege hun niet-commerciële insteek vaak meer bieden dan andere bureaus. Verder werkt de organisatie met ‘wegspotters’ (lokale bewoners die informatie doorgeven over de stand van de infrastructuur), onderneemt zij juridische actie als er een precedentwerking in zit en verzorgt men workshops ‘verzoekschriften opstellen’. Tot slot zet de organisatie zich in voor het ‘ontharden’ van wegen die aan groot onderhoud toe zijn. Vooral herontwerp naar een smaller pad kan veel geld besparen, ook bijvoorbeeld doordat de riolering eenvoudiger kan worden uitgevoerd. Naast de hierboven genoemde verdiensten ontvangt de organisatie een zeer bescheiden subsidie van de Vlaamse overheid, werft zij donaties en vermarkt ze cartografische kennis. Allemaal initiatieven die de deelnemers aan de Inspiratiedag als zeer creatief beoordeelden.   

Bekijk de website van Trage Wegen

Lunch & wandeling

Na de lunch konden de deelnemers in het middagprogramma al wandelend de informatie van de ochtend bespreken en leerpunten verzamelen. Daarna is in twee groepen, grofweg onderverdeeld in padcoördinatoren en belangenbehartigers, specifieker ingegaan op de leerpunten én enkele andere onderwerpen.

Middagsessie padcoördinatoren

In de middagsessie voor padcoördinatoren werd een voorstel voor een pilot met markeringsadviseurs toegelicht en besproken. Het doel is om duidelijke en uniforme routemarkeringen, conform de handleiding voor markeren, te bereiken. Dat zou kunnen met begeleiding van veldmedewerkers door iemand die als adviseur/buddy/klankbord meeloopt, maar niet als toezichthouder/controleur. In overleg met padcoördinator en/of veldmedewerker(s) wordt een werkwijze gekozen. Bijvoorbeeld samen de route lopen en de manier van markeren bespreken. Maar het kan ook dat de adviseur een rapportje maakt dat hij/zij later met de veldmedewerker(s) en/of padcoördinator bespreekt. De inzet van de markeringsadviseurs gebeurt bij voorkeur op verzoek van de padcoördinator of veldmedewerker. Later kan dat eventueel ook steekproefsgewijs. Na bespreking in groepjes bleek dat de aanwezige padcoördinatoren zeer positief staan tegenover deze pilot.

_{Bespreking van de pilot © Ernst Koningsveld}

Middagsessie belangenbehartigers: verschillen in vrijwilligersfuncties

De sessie van de belangenbehartigers is afgetrapt met het uitgebreider voorstellen van de verschillende soorten belangenbehartigers die bestaan bij Wandelnet (provinciaal belangenbehartigers, belangenbehartigers in de regio, experts op een specifiek thema en ‘overig’).  Dit leverde inzicht op in de breedheid van onderwerpen waar we ons mee bezighouden, maar ook in de kansen voor verbinding tussen belangenbehartigers. Tot slot is gesproken over een nieuw soort vrijwilliger, de ‘lokale kennis(sen)’, die kan fungeren als ogen en oren in het veld. Het idee hierbij is dat zij vooral signaleren of er ontwikkelingen zijn waar belangenbehartigers van moeten weten.

Wat hebben we geleerd?

De bijeenkomst werd door Ankie afgesloten met een rondje ‘wat hebben we geleerd?’. Hierbij kwam onder meer naar voren dat onderzocht kan worden of iemand kan/wil betalen voor een bepaald resultaat, dat we te ‘lief’ zijn als het gaat om vragen voor bijdragen, dat resultaten ook gevierd mogen worden met publiciteit, dat onze ‘Grey Power’ een mooi gegeven is, maar het mobiliseren van jongeren kansen biedt en dat het mooi is dat Nederlandse routes, in tegenstelling tot in België, specifieke namen hebben die aanspreken en herkenbaar zijn. 

Al met al bleek het een zeer geslaagde dag. Een dag vol met inspiratie, kennisuitwisseling, maar vooral ook veel gezelligheid met alle vrijwilligers.