_{Nationaal Park De Peel © Ernst Koningsveld}

Nationaal Park De Peel

Boswachter Stéphanie van Eeuwijk ontvangt mederedacteur Sterre en mij om met een wandeling een deel van De Peel te verkennen. Zij is Boswachter Publiek bij Staatsbosbeheer; die is eigenaar van het geheel dat 6800 ha omvat, waarvan 4500 ha binnen Natura 2000 valt. Stichting Nationaal Park De Groote Peel is het bestuurlijke en organisatorische fundament van het nationaal park. De stichting bewaakt de missie, ambities en gezamenlijke koers van Nationaal Park De Peel en de betrokken partners binnen het park. Het Nationaal Park is recent uitgebreid met de Mariapeel en de Deurnsche Peel. In dat kader wordt ook de naamswijziging naar ‘De Peel’ doorgevoerd; op borden en dergelijke kom je nog regelmatig de oude naam ‘De Groote Peel’ tegen.

Het gebied

Stéphanie vertelt: “De Peel was lang een ondoordringbaar moeras met natte peelvennen en uitgestrekte hoogveenpakketten. Nu is het een uitgestrekt en weids gebied met diverse soorten landschappen. Water, moeras, heide, bossen en omliggende landbouwgronden trekken bijzondere soorten planten en dieren aan.”

_{Peelven Aan Het Elfde © Ernst Koningsveld}

Beheer van natuur is noodzakelijk

Van de oorspronkelijke vegetatie van het in honderdduizenden jaren gevormde hoogveen is nu nog slechts een klein stukje over. Veenafgravingen hebben het oorspronkelijke hoogveenlandschap aangetast en veranderd, bijvoorbeeld voor de waterhuishouding. Stikstofneerslag zorgt daarnaast voor verrijking van de van nature voedselarme hoogveenbodem, waardoor soorten die goed gedijen onder voedselrijkere omstandigheden toenemen en typische hoogveensoorten worden verdrongen. Voorbeelden van planten die goed gedijen in de rijkere bodem zijn het pijpenstrootje en de adelaarsvaren. Ook berken voelen zich hier door de verdroging erg goed thuis. Het beheersen van de soorten vegetatie is een hoofdtaak. Stéphanie legt uit dat ze bezig is een educatiepakket samen te stellen waarin wordt uitgelegd dat jonge bomen weghalen ook bij goed natuurbeheer hoort. “Op school wordt het vaak anders aangeleerd; ‘bomen zijn toch juist goed?’ Ja dat geldt op veel plekken, maar niet hier, en zeker niet in de aantallen die er nu groeien.” Ze vertelt ook dat het uitbreiden van veenmossen een arbeidsintensieve activiteit is. “Dat mos hoort hier! Mos werkt als een spons, het kan wel twintig keer het eigen gewicht aan water opnemen en vasthouden. Het opnemen en vasthouden van water is van levensbelang omdat het helpt om de verdroging van De Peel tegen te gaan.

_{Pijpenstrootje, adelaarsvarens en berken © Ernst Koningsveld}

Dieren

Je vindt in De Peel ruim honderd soorten broedvogels en ook trekvogels. De Peel is zelfs zo belangrijk voor watervogels dat het een internationaal erkend 'wetland’ is. Uniek is ook dat kraanvogels De Peel als tussenstop gebruiken op hun lange reizen van Afrika naar Scandinavië. In het Nationale Park worden ook zoogdieren ingezet voor begrazing, zoals Nederlandse landgeiten, Shetland pony’s en schapen. Ze helpen bij het tegengaan van vergrassing, het terugdringen van jonge boomopslag en het behouden van de gewenste open structuur van het landschap.

_{Shetland pony’s in Nationaal Park De peel © Ernst Koningsveld}

Prachtig wandelgebied

We startten onze wandeling bij buitencentrum De Pelen in Ospel, een van de toegangspoorten naar De Peel. Hier kan je gratis parkeren, en je vindt er een informatiebalie, streekwinkel en horeca. Onlangs werd bekend dat Staatsbosbeheer voor de meeste buitencentra zoekt naar manieren om de publieksfunctie op een andere manier te behouden. Hoe dat gaat uitpakken is nu nog niet bekend.

_{Stéphanie van Eeuwijk bij de ingang van het Kabouterbos © Ernst Koningsveld}

Het eerste stuk van onze wandeling is het ‘Kabouterbos’. Hier zijn de paden breed, en zijn er best wat bezoekers, vooral gezinnen met kleine kinderen. Niet veel verder kom je nog slechts sporadisch iemand tegen en heb je de natuur voor jezelf. We komen door een veelheid aan landschappen, van de nog originele open peelstukken tot peelvennen, bosachtige omgevingen en heide. Door de droogte van de afgelopen maanden staat het water in de vennen erg laag; veel ‘peelpuisten’ steken daardoor boven het wateroppervlak uit.

_{Wandelen in Nationaal Park De Peel © Ernst Koningsveld}

Delen van het gebied zijn elk jaar tijdens het broedseizoen (15 maart tot 15 juli) en de vogeltrek (15 oktober tot 30 november) gesloten, maar lange wandelingen zijn altijd mogelijk. Gemarkeerde wandelingen en fietstochten vind je op de websites Wandelen en Fietsen in De Peel. Deze wandelroutes zijn maximaal kilometer of zes, maar het is wel een gevarieerd aanbod. De meeste daarvan starten bij één van de drie toegangspoorten Buitencentrum De Pelen, Ospel; Natuurpoort De Peel, Deurne; of Toerismepoort Klok & Peel, Asten. Op de interactieve kaart van Nationaal Park De Peel vind je alle bezienswaardigheden en verdere praktische informatie.

Langere wandelingen die door Nationaal Park De Peel gaan zijn: Rondwandeling Nationaal Park De Groote Peel 15 km; Lange-Afstand-Wandelpad Dwars door Brabantpad (etappes 12-16); en OV-stappers Mariapeel 1 en Mariapeel 2.