_{Schiermonnikoog vanaf de veerboot © Ernst Koningsveld}

Nationaal Park Schiermonnikoog

Dit Nationaal Park omvat bijna het hele eiland Schiermonnikoog en een deel van de Waddenzee en de Noordzee. Het gezellige dorp en de zuidelijk daarvan gelegen Banckspolder vallen buiten het Nationaal Park. Het wordt in zijn geheel beheerd door Natuurmonumenten; dat geldt ook voor de stukken wad en strand, die eigendom van Rijkswaterstaat zijn.

De oorsprong van dit natuurgebied van 5400 hectare ligt in een ver verleden: de laatste ijstijd. Maar het eiland is sindsdien in beweging en blijft dat ook. Aan de oostkant groeit het al sinds mensenheugenis aan. Vroeger sloeg er aan de westkant nog wel strand af, maar dat is niet meer zo. De natuur wordt gekenmerkt door duinen en strand. Als je goed kijkt zie je dat er toch een grote verscheidenheid is. Kalkrijke stukken hebben een andere vegetatie dan kalkarme, op zuurdere bodem groeien andere planten dan op neutralere grond. Wat er groeit beïnvloedt welke dieren er leven. Op onze wandeling van twee uur wordt dat heel duidelijk.

_{Duinlandschap op Schiermonnikoog © Ernst Koningsveld}

Onze wandeling in de natuur

Samen met boswachter Marijke Barhorst vertrekken we bij ‘Het Baken’, waar Natuurmonumenten een educatief centrum heeft en waar ook de VVV is gevestigd. We lopen naar de dijk aan de zuidkant van het eiland. Oorspronkelijk lag hier een veel minder hoge dijk, en die is nog zichtbaar. In de Waddenzee en grenzend aan het eiland is nu een groot kweldergebied. Je ziet droge stukken omgeven door slenken. Op die droge stukken zie je aan de begroeiing duidelijk waar het door het getij vaak nat wordt en waar minder vaak. Dit is het gebied waar bijvoorbeeld de tureluur, kluut en scholekster zich thuis voelen. We zien een kluut die een kiekendief verjaagt; dapper, want de kiekendief is veel groter. Op de laagste delen van de dijk groeien lamsoor en zee-alsem; iets hoger groeit Engels gras en nog iets hoger ereprijs. We lopen langs de Westerplas, waar we vanuit de vogelkijkhut een enorme kolonie lepelaars zien; ze nestelen in de struiken rond de plas.

_{Het kweldergebied aan de zuidkant Van Schiermonnikoog © Ernst Koningsveld}

Onderweg naar de westkant van het eiland horen we veel andere vogelsoorten, zoals de nachtegaal, fitis en spotvogel, en we zien een koekoek vliegen met zijn korte vleugelslag. En dan sta je ineens voor een twee kilometer breed strand. In de verte zien we Ameland en links de kust van Friesland. Gelukkig is het helder vandaag. Terug de duinen in komen we bij de Hertenbosvallei. "Niet dat hier herten zitten; een enkele keer zwemt er wel eens een mannetjes ree over vanaf de vaste wal, maar die treft hier dan geen vrouwtjes en gaat weer weg," vertelt Marijke. In de vallei laat ze moeraskartelblad en watermunt zien, veenpluis, en met wat zoeken vinden we de zeldzame zonnedauw, een teken dat dit zure duingrond is.

_{Moeraskartelblad © Ernst Koningsveld}

Hier heb je ook mooi uitzicht op de rode vuurtoren, die nog altijd bemenst is. Wat verder lopen we langs de witte vuurtoren, die hier ‘watertoren’ wordt genoemd. Enkele decennia na de bouw in 1853 werd het draaiend vuurtorenlicht uitgevonden, en daarmee waren er geen twee vuurtorens op Schiermonnikoog meer nodig. De witte kreeg een bestemming als watertoren. “Nog altijd kan het eiland zichzelf voorzien van drinkwater; maar het wordt wel krap omdat toeristen veel meer water per persoon verbruiken dan bewoners.” Schiermonnikoog heeft 940 bewoners die een hechte gemeenschap vormen. In het seizoen, dat hier best lang duurt, zijn er veel toeristen; er komen er zo’n 300.000 per jaar! Maar desondanks vind je hier volop rust.

Boswachter Marijke Barhorst

Boswachter Marijke geeft excursies, organiseert natuuractiviteiten en coördineert de vrijwilligers van Het Baken. Ze is niet geboren op ‘Lytje Pole’, klein heuveltje, zoals de eilanders het noemen. Ze was naast haar werk als muziekdocente in haar vakanties al jaren vrijwillig natuurgids, tot ze 12 jaar geleden de kans kreeg hier bij Natuurmonumenten aan het werk te gaan. “Een lot uit de loterij, ik heb het enorm naar mijn zin.”

_{Marijke Barhorst laat zien dat er bijna een meter zand is bijgekomen © Ernst Koningsveld}

Wandeleiland Schiermonnikoog

Op het eiland zijn veel wandelmogelijkheden: je kan kiezen uit uitgezette wandelingen van verschillende lengte, maar ook zelf struinen en je pad vinden. Er is een uitgebreid netwerk van wandelpaden en fietspaden. Wij volgden op onze wandeling niet precies een gemarkeerde wandeling, maar een groot deel komt overeen met streekpad WaddenWandelen Schiermonnikoog 01. Op de website van Wandelnet vind je verder: Rondwandeling Nationaal park Schiermonnikoog, en van streekpad WaddenWandelen Schiermonnikoog etappe 02 en etappe 03.

_{Geweldig wandelgebied © Ernst Koningsveld}

Lees meer over Streekpad WaddenWandelen